Bir düşüncenin sonucunda ortaya çıkan esere yönelik olarak, izleyenlerce fikir beyan edilmesine eleştiri veya yorumlama diyoruz.

İzleyici, eleştiri yolu ile esere katkısını yapabilmektedır. Böylelikle farklı bakışlar ortaya çıkmakta, eser zenginlik kazanmakta, onu meydana getiren kişi ise büyük bir heyecanla, eleştirilerden edindikleriyle birlikte yeni eserler meydana getirmeye devam etmektedir.

Burada unutulmaması gereken, her birisi biricik olan insanların her birisinin eserinin kendine has motifler taşıdığıdır. Bu motifler bir düşüncenin eseridir. Öyleyse o düşüncenin varolması için teşvik edici, yapıcı, geliştirici, daha da özendirici eleştiriler yapmak gereklidir.

İnsanlarla buluşmak isteyen düşünceler çok değişik şekillerde dışarıya çıkmaktadır. Kimi zaman fırçanın ucunda, kimi zaman kalemin ucunda, kimi zaman klavyenin tuşlarında dışarı çıkmakta…

Misal olarak, duygularını tuvale yansıtmış olan bir ressamın sergisini gezdiğimizi düşünelim. Resimlerde görmüş olduğumuz çalışmasının her yönünü beğenmeli miyiz? Yoksa kendimize has düşüncelerimizi dile getirmeli miyiz? Ve bu dile getirmenin ölçüsü ne olmalıdır?

Dünyaca ünlü, genel tarafından kabul görmüş ender eserler bulunmakla birlikte, her birisi biricik olan insanoğlunun her çalışmayı beğenmesi söz konusu olamaz. Hal öyle olursa, yani bir çalışma genel tarafından eleştiri getirilmeksizin beğenilirse gelişme olması ve dolayısıyla o dalda süreklilik beklenilemez.. Eksiklik görülen ve “şurası şöyle olmalıydı” veya “bu da eklenebilirdi” eleştirisi kişinin kendisine has düşüncesi olduğu gibi, düşünce beyanı er ya da geç yeni açılımlara sebep olacak, böylece resim alanında çok farklı çalışmalar ortaya çıkabilecektir.

Eleştirirken, öncelikle güzellikler dile getirilmeli, emek göz ardı edilmemelidir. Söz arasında da fikrimizi “yapıcı” bir şekilde dile getirebiliriz. Beğenmediğimiz bir çalışmaya “sen bu işi yapamıyorsun, bırak bu işi” türünden eleştiri getirmek hiçbir insana yakışmayan tarzdır. Eleştiri öyle yapıcı olmalı ki, eser sahibine, Diyojen’in “Gölge etme başka ihsan istemem” sözü söylettirilmemelidir…

Eleştirilerde yapıcı cümleler kurmak erdemliliğin bir göstergesidir. Erdemli insanlarla daha güzele… 12/08/2008