Anayasanın 70’inci maddesi kişilerin kamu hizmetine girme
hakkını düzenlemiştir. İlgili maddeye göre: MADDE 70- Her Türk, kamu
hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği
niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.
Her Türk vatandaşı, bu maddeye istinaden çalışmak üzere kamu
kurumlarına müracaat hakkına sahiptir.
İdare ise, kamu hizmetinde çalıştırmak için, anayasadan,
kanunlardan almış olduğu yetkiye dayanarak çıkarmış olduğu yönetmeliklerde
belirtilen kriterlere uygun şartları taşıyan kişileri müracaat edenlerden seçme
hakkına sahiptir.
Kişiler, idarenin belirlemiş olduğu şartları taşıdığını
sınavla, mülakatla, sağlık raporuyla belgeleyerek yeni bir statüye geçerler.
Kişi, yeni bir statüye geçtikten sonra kazanılmış bir hakkın sahibi olur. Ve kişinin
kazanmış olduğu haklar, Anayasanın “Kazanılmış Haklar” ilkesi doğrultusunda
koruma altındadır.
Anayasanın “XV. Temel hak ve hürriyetlerin korunması”
başlığı altında yer alan 40’ıncı maddesi hakları şu şekilde güvenceye alır: MADDE
40- Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili
makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir
Hakkın elde edildiği andaki yürürlükte bulunan kurallara/kriterlere
uygun şartları gerçekleştirerek hak sahibi olmuş kişinin elde ettiği statüye
yönelik olarak daha sonra idarece yapılacak değişiklikler, elde edilmiş, hak
olmuş olan statüyü olumsuz yönde etkilememelidir. Etkilenmesi halinde ise,
anayasanın ilgili maddesine göre kişilerin hakkını arama yolunu seçmek
durumunda kalacağı açıktır.
***
Sınavlar, mülakatlar ve sağlık kurulu raporu alarak askeri
öğrenci olmuş olan öğrencilere, Sağlık Yönetmeliğinde sonradan yapılan değişiklik
nedeniyle askeri öğrencilerin yeniden sağlık raporu alması amacıyla Asker
Hastanelerine sevk edildiği, toplamda iki yüz yedi Astsubay Meslek Yüksek Okulu
öğrencisinin astsubay olarak mezun edilemeyeceğinin, bir öğrenci velimiz
tarafından ileti adresime gönderilmesi üzerine konuyu ele alma gereği duydum
İletilene göre, müracaat esnasında yürürlükte bulunan
yönetmeliğe göre askeri öğrenci olma hakkını kazanmış, değişik sınıflardaki öğrencilere,
yönetmelikte sonradan yapılan değişiklik gereğince: 42 D 10 numaralı rapor ile “
Komondo olamaz”, 16 D 1 numaralı raporu ile “Kronik uyum bozukluğu” teşhisleri
konulduğu ve muvazzaflığa geçişlerinin engellenmekte olduğu, 42 A 8 ve 46 A 1 numaralı
rapor alanların ise muvazzaflığa geçiş yapabilecekleri belirtilmekte.
Sivil bir vatandaşken, müracaat esnasında yürürlükte bulunan
mevzuata uygun şartları taşıyıp, muvazzaf subay, astsubay olmak üzere askeri
öğrenci olmuş olan kişilerin “hukuka
uygun olarak elde etmiş oldukları meşru hakları”nın korunması gerektiği; yönetmelikte
sonradan yapılan değişikliğin, mevcut öğrencilere uygulanmasının Anayasanın “Kazanılmış
Haklar İlkesi”ne aykırılık teşkil ettiği, açıktır.
İdareler, her şeyden önce, kamuoyunda olumlu izlenimler
meydana getirmelidir.
Yasalar çerçevesinde olarak seçim kriterlerini belirleme
hakkına sahip olan idareler, idare mevzuatlarında sonradan meydana
getirecekleri değişiklikleri, hak kazanmış olanlara değil, yeni haklar elde
etmek isteyenlere uygulayabilir. Hak kazanmış kişileri, sonradan yapılan idari değişikliklerle
olumsuz etkileme durumunun, idarenin kamuoyundaki konumunu da olumsuz
etkileyebileceği idarece göz ardı edilmemelidir.
