Geçmişte milli bilinci yok etmeye çalışanlar ve bunda da ne yazık ki kısmen de olsa başarıya ulaşanlar, bu günlerde tarih bilincinden dem vurmaya başladılar. Bu ne acı ve ne tezattır böyle, demeden geçemiyoruz.
2008 yılına ele almış olduğumuz “Medeni Bilgiler” kaynaklı yazı dizisini yeniden yayınlıyoruz. 19.03.2016
Orhan Kaya
****
Atatürk’ü Anlamaya Çalışmak -1
Konuya Giriş
Atatürk’ün bedenen aramızdan ayrılışının 70. yılındayız. Bırakmış olduğu eserleri hayatımızın kolaylaşması yolunda bizlere en büyük destek. En büyük eserim dediği Cumhuriyet altında hür ve medeni bir yaşam sürmek ve her geçen gün yaşam kalitesini artırmak, insanların mutluluğunu sağlamak için izlenmesi gereken yol hakkında halen yol gösterici olan Atatürk’ün çalışmaları dünya milletlerine örnek olmuş…
Tam bağımsız, çağdaş bir devlet; varlığının farkında, özgür ama sorumluluğunun bilincinde olan eğitimli, birbirini seven, sayan ortak amaç için çalışan birey; dünya barışına, insanların mutluluğuna katkı sağlayabilen eğitimli insanlar yetiştirmek, Atatürk’ün bizlere bırakmış olduğu kültürel değerlerden bazıları.
Bu yazımızdan itibaren, birkaç yazıda Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal tarafından 18.09.1931 tarihinde yayımlanan bir genelge ile mekteplerde talebelere ve uygun yerlerde yurtdaşlara okutulması istenen “Medeni Bilgiler” kitabını incelemeye çalışacağız.
Eser yolu ile O’nu bir kez daha anlamaya, günümüze yorumlamaya çalışırken aynı zamanda eserin varlığını, içeriğini de bir kez daha hatırlamış olacağız. Değerli katkılarınız için şimdiden teşekkürlerimi sunuyorum…
Kitabın okullarda ders olarak okutulması için Atatürk tarafından bir genelge kaleme alınır.
“Başvekil İsmet Paşa Hz.ne” diye başlayan18.09.1931 tarihli genelgeyi, “talebe” ve “memleket yurtdaşlarına” okutulması “Hükümetin takdirine ve Maarif Vekâletinin usulü dâhilinde yapacağı tetkikat ve alacağı mukarrerata terk ediyorum Efendim.”, cümlesi ile bitiriyor, Atatürk.
Atatürk’ün kaleme aldığı, not ettirdiği veya konuşmaları sırasında Afetinan tarafından not alınan düşüncelerinden oluşan kitap birleştirilmiş iki ciltten (bölümden) oluşmakta:
Birinci bölümü Prof. Dr. Ayşe Afetinan, İkinci bölümü Kütahya Eski Milletvekili Recep Peker tarafından hazırlamış.
Kitap nelerden bahsediyor?
“Medeni Bilgiler” kitabının nelerden bahsettiğini, Atatürk’ün “Vatandaş İçin Medeni Bilgiler Neden Bahseder?” (*) başlığı altında ele aldığı metinden aktaralım:
“Milletin kurduğu devletin millete, vatandaşlara karşı görevleri vardır; fakat devletin varlığı, vatandaşlardan, bir takım yükümlülükler, görevler ister. O halde, devletin millete ve vatandaşların da devlete karşı karşılıklı görevleri, hakları vardır.
Devlet hayatını, fikri ve ekonomik hayatı ortaklaşa yaşayan vatandaşların da aralarında birtakım ilişkileri ve birbirine karşı görev, zorunluluk ve hakları vardır. İşte, vatandaşlara gerek devlet ve hükümetle ve gerek aralarındaki ilişkilere göre mevcut görevleri, hakları ve genellikle devlet teşkilatını öğreten bilgiler, Medeni Bilgiler adı altında toplanmıştır.”
Atatürk tarafından “Medeni Bilgiler” bu şekilde ifade edildikten sonra konuların ayrıntılarına devam edilmektedir.
“Ben gönülleri kırarak değil, gönleri kazanarak hükmetmek isterim” söylemin sahibi olan Atatürk’ün anısına saygı ile… 09.10.2008
Devam edecek…
Dipnot:
(*):Prof.Dr.A.Afetinan, Medeni Bilgiler ve M.Kemal Atarürk’ün El Yazıları, Ankara, 2000, s.23
