“Millet işlerinde her ferdin zihni, başlı başına faaliyette bulunmak lazımdır”, diyen Atatürk’ün yaptıklarını zihnimizde canlandırmaya, yorumlamaya devam ediyoruz.
Bir önceki yazımızda Medeni Bilgiler’in neleri kapsadığını ve tanımı Atatürk’ün kaleminden aktarmış idik. Şimdi de Medeni Bilgilerin açılımını Atatürk’ün kaleminden aktararak yazımıza devam eldim:
“Bu sözlerimi açıklayayım:
Millet, üzerinde yaşadığı yurdunu korumak için ve bu yurtta güvenle, huzurla çalışıp refah içinde ve rahat yaşamayı sağlamak için devlet oluşturmuş, hükümet teşkilatı yapmıştır. Bu teşkilat, vatanın, yurdun yabancı saldırısından korunmayı sağlayan orduyu, donanmayı, hava filosunu kurmakla görevlidir.
Hükümet, vatandaşların vatan içinde, vatanın kırlarında, sahalarında, dağlarında, ormanlarında güven ve huzurunu sağlayan jandarma kuvvetlerini, kasabalarda, şehirlerde jandarma ile beraber polis kuvvetini, bütün vatanda, adliye kuvvetini meydana getirmekle görevlidir ve bu kuvvetleri yasa çerçevesinde kullanmak hükümetin yetkisidir, hakkıdır.”(*)
“Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir”, diyen Atatürk, bir milletin ne maksatlarla devlet kurduğunu açıklamıştır. Ve demokrasilerin vazgeçilmez unsuru olan ve seçimle iş başına gelen hükümetin, milletten aldığı yetkiye istinaden devletin organlarını yasa çerçevesinde kullanarak devlet işlerini yürütmekten sorumlu olduğu burada açıkça belirtilmektedir.
Yazısının devamında “Vatandaşların da yasalara uymaları kendileri için görevdir. Hükümet, vatandaşların vatan toprağından, vatan madenlerinden, vatan ormanlarından en yüksek şekilde yararlanmalarını sağlamak için önlemler almakla, düzenlemeler yapmakla yükümlüdür. Hükümet, vatandaşların çalışmaları sonucunda ziraat, ticaret, zanaat alanlarındaki çalışmaları sonucunda meydana gelen sonuçların kendileri için gerekli olan miktardan fazlasını diğer ülkelere çıkarıp, millet için ve devlet için gerekli olan paraya çevirerek nakletmeye gerekli olan yolları, demir yollarını, limanları, gemileri yapmakla yükümlüdür.” (*)
Bu paragraftan da anlaşılacağı üzere devlet düzeninin, beraber yaşamanın sağlanabilmesi için vatandaşın başlıca görevi olan yasalara uyma sorumluluğunun belirtilmesinin yanı sıra, hükümetin sosyal hayata nasıl katkı yapması gerektiğine vurgu yapılmakta. Burada önemli bir nüans yasaların hak ve hukuka uygun olmasıdır. Açıklamada bahsi geçen, toprak, maden, orman, ziraat, ticaret, zanaat, ihracat, nakliye yolları bir ülke için her birisi oldukça önemli ve başlı başına ele alınması, projelendirilmesi gereken konular.
Türkiye, tarımda kullandığı tohumunu kendisi üretmeli, deniz ve raylı sistem ile ulaşımına gereken önemi vererek karayollarındaki yoğunluğu önlemek için daha çok çalışmalıdır. Batı’da 20.yy.da geliştirilip uygulamaya konulmuş olan hızlı tren çalışmalarının ise ülkemizde halen devam etmekte olduğunu görmekteyiz. 11.11.2008
Orhan Kaya
(*):Prof.Dr.A.Afetinan, Medeni Bilgiler ve M.Kemal Atarürk’ün El Yazıları, Ankara, 2000, s.23
